تاریخ کامل ایران

مطالب مرتبط:

اسطوره های ایران

پادشاهان افسانه ای ایران

موجودات افسانه ای ایران

لیست مطالب تاریخ ایران:

ایران پیش از تاریخ

تمدن های ایران پیش از تاریخ

مادها

هخامنشیان

سلوکیان

اشکانیان(پارت ها)

اردوازد

ساسانیان

حمله اعراب مسلمان

گاوباریان

باوندیان

طاهریان

صفاریان

علویان

سامانیان

آل زیار

آل بویه

بوریتگین

غزنویان

سلجوقیان

قراختاییان

خوارزمشاهیان

حمله مغول به ایران

ایلخانان

جلایریان

آل مظفر

آل اینجو

کیاییان

تیموریان

قراقویونلو

آق‌قویونلو

صفویان

افشاریان

زندیان

قاجار

پهلوی

جمهوری اسلامی

  • دوران پیش از تاریخ ایران به چندین دوره تقسیم می‌شود:
  • ۱. دوران پارینه سنگی و فرا پارینه سنگی (از حدود یک میلیون سال تا حدود ۱۲ هزار سال پیش)
  • ۲. دوره نوسنگی (از حدود ۱۰ هزار تا حدود ۸ هزار سال پیش)
  • ۳. دوره مس سنگی (از حدود ۸ هزار تا ۵۳۰۰ سال پیش)
  • ۴. دوره برنز (از حدود ۵۳۰۰ تا حدود ۴۰۰۰ سال پیش)

مادها (از ۷۲۸ پیش از میلاد تا ۵۴۹ پیش از میلاد)

  • ماد نام یکی از اقوام ایرانی تبار است که در سدهٔ ۱۷ پیش از میلاد در سرزمینی که بعدها به نام ماد شناخته‌شد، سکنا گزید.در اواخر سدهٔ هشتم پیش از میلاد مادها در ایران غربی گرد هم جمع شده، نیرو گرفتند و با آشوریان که به آنها یورش برده بودند، جنگیدند و طی جنگ‌هایی که حدود یکصد سال به طول انجامید آنان را شکست دادند و دولتی بنیان نهادند که ۱۲۰ سال فرمانروایی نمود و نهایتاً از کوروش بزرگ شکست خورد.ادامه…
  • پایتخت: هگمتانه

دیاکو (۷۰۱ پیش از میلاد)

فرورتیش (۶۷۵ – ۶۵۳ پیش از میلاد)

هووخشتره (۶۲۵ – ۵۸۵ پیش از میلاد)

ایشتوویگو (۵۴۹ – ۵۸۹ پیش از میلاد)

  • هخامنشیان (از ۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد)

  •  این نخستین دولتی بود که همه جهان متمدن آن روز را دربرمی‌گرفت و شاهنشاهی هخامنشی نخستین و تنها دولتی است که همه جهان را برای بیش از سه سده یکپارچه کرد. پادشاهان این دودمان از پارسیان بودند و تبار خود را به «هخامنش» می‌رساندند که سرکردهٔ خاندان پاسارگاد از خاندان‌های پارسیان بوده‌است.قلمرو هخامنشیان بسیار گسترده بود به طوری که از دره سند در هند تا رود نیل در مصر و ناحیه بنغازی در لیبی امروز و از رود دانوب در اروپا تا آسیای مرکزی را در بر می‌گرفت. در این کشور پهناور اقوام بسیاری با آداب و رسوم خاص خود زندگی می‌کردند و فرهنگ ایالتی و قومی خود را پاس می‌داشتند. در حقیقت مشخصه مهم این دولت احترام به آزادی فردی و قومی و بزرگداشت نظم و قانون و تشویق هنرها و فرهنگ بومی و همچنین ترویج بازرگانی و هنر بود ادامه مطلب..
  • پایتخت:بابل(دولت شهر),پاسارگارد,هگمتانه,تخت جمشید

کوروش بزرگ (پیرامون ۵۵۹ – ۵۲۹ پیش از میلاد)

بدون شک محبوبترین شاه تاریخ ایران کورش بزرگ است. تنها شخص ایرانی که نام او با افتخار در قرآن به عنوان ذوالقرنین آمده است. در تورات نیز به عنوان بنده صالح خداوند از وی نام برده شده است و پیامبران بنی اسرائیل او را مسیح موعود و نجات دهنده ملت ها می دانستند. شاهنشاهی که اولین منشور آزادی را در تاریخ بشر نوشت. اولین شاهنشاهی را تشکیل داد که وسعت آن از رود سند تا کناره های دریای مدیترانه را در بر می گرفت. کورش سه امپراتوری بزرگ آن روزگار را شکست داد وبه قلمروش افزود ؛ ماد ، لیدی و بابل ولی کوچکترین بی احترامی با پادشاهان مغلوب ننمود و با عطوفت و مهربانی با ملل مغلوب رفتار نمود. کورش بزرگ انقلاب اخلاقی را در دنیای قدیم به وجود آورد و به حق عنوان برترین شاه تاریخ ایران و حتی جهان برازنده او است. از مهم ترین خصوصیات اخلاقی کورش بزرگ ، علاقه و محبتی است که به قوام خانواده داشته است. وفاداری او به همسرش کاساندان زبانزد بود . او بیش از یک همسر اختیار نکرد و پس از وفات همسرش نیز به او وفادار ماند.

کمبوجیه ( ۵۳۰ – ۵۲۲ پیش از میلاد)

گئومات (۵۲۲ پیش از میلاد، به مدت تقریبی هشت ماه)

داریوش بزرگ – داریوش یکم (۵۲۲- ۴۸۶ پیش از میلاد)

خشایارشا (۴۸۵ – ۴۶۵ پیش از میلاد)

اردشیر یکم (۴۶۵ – ۴۲۴ پیش از میلاد)

خشایارشای دوم (۴۲۴ پیش از میلاد)

سغدیانوس (۴۲۴ – ۴۲۳ پیش از میلاد)

داریوش دوم (۴۲۳ – ۴۰۴ پیش از میلاد)

اردشیر دوم (۴۰۴ – ۳۵۸ پیش از میلاد)

اردشیر سوم (۳۵۸ – ۳۳۸ پیش از میلاد)

اردشیر چهارم (۳۳۸ – ۳۳۶ پیش از میلاد)

داریوش سوم (۳۳۶ – ۳۳۰ پیش از میلاد)

 

سلوکوس یکم (از ۳۱۲ تا ۲۸۰ پیش از میلاد)

آنتیوخوس یکم (از ۲۸۰ تا ۲۶۱ پیش از میلاد)

آنتیوخوس دوم (۲۶۱ تا ۲۴۶ پیش از میلاد)

 

  • یکی از ساتراپ‌نشین‌های هخامنشی و ازاقوام ایرانی سکاها در خراسان (دره رود اترک قوچان) که پس از هجوم اسکندر در حدود شمال شرق فلات ایران پراکنده شده بودند. در پی مرگ اسکندر، بلخ تحت سلطه استاسَندر از فرماندهان سلوکوس قرار گرفت و به عنوان فرمانده پارت نیز گمارده شد. وی تا رستاخیز اشک اول فرمانده آن سرزمینها بود.ادامه…
  • پایتخت:نسا,صد دروازه

ارشک (اشک یکم) (ح۲۵۰- ح۲۴۷ پ.م)

تیرداد یکم (اشک دوم) (ح۲۴۷- ح۲۱۱ پ.م)

اَردوان یکم (اشک سوم) (ح۲۱۱- ح۱۹۱ پ.م)

فریاپت (اشک چهارم) (ح۱۹۱- ح۱۷۶ پ.م)

فرهاد یکم (اشک پنجم) (ح۱۷۶- ح۱۷۱ پ.م)

مهرداد یکم (اشک ششم) (ح۱۷۱- ح۱۳۸ یا۱۳۷ پ.م)

فرهاد دوم (اشک هفتم) (ح۱۳۸ یا ۱۳۷- ح۱۲۸ پ.م)

اردوان دوم (اشک هشتم) (ح۱۲۸- ح۱۲۳ پ.م)

مهرداد دوم (اشک نهم) (ح۱۲۳- ۸۷ پ.م)

گودرز نخست (۹۱ – ۷۸؟)

اُرُد نخست (۷۸ – ؟)

سیناتروک (اشک دهم) (۷۶ یا ۷۵- ۷۰ یا ۶۹ پ.م)

فرهاد سوم (اشک یازدهم) (۷۰ یا ۶۹- ۵۸ یا ۵۷ پ.م)

مهرداد سوم (اشک دوازدهم) (۵۸ یا ۵۷- ۵۶ پ.م)

اُرد دوم (اشک سیزدهم) (ح۵۶- ۳۷ یا ۳۶ پ.م)

فرهاد چهارم (اشک چهاردهم) (ح۳۷- ۲ پ.م)

تیرداد دوم (۳۲ – ح۳۰ پ.م)

فرهاد پنجم یا (فرهادک) (اشک پانزدهم) (۲ پ.م- ۴ م)

ملکه موزا (۲ پ.م- ۴ م) همراه با پسرش فرهاد پنجم

اُرد سوم (اشک شانزدهم) (۴- ۶ یا ۷ م)

ونُن یکم (اشک هفدهم) (۷ یا ۸- ۱۲ م)

اردوان سوم (اشک هیجدهم) (۱۲- ۳۹ یا ۴۰ م)

تیرداد سوم (ح۳۶ م)

وردان (اشک نوزدهم) (۳۹ یا ۴۰- ۴۵ م)

گودرز دوم (اشک بیستم) (۴۱- ۴۵ م)

ونن دوم(ا شک بیست و یکم) (۵۱ م)

بلاش یکم (اشک بیست و دوم) (۵۱- ۷۷ یا ۷۸ م)

پاکور (اشک بیست و سوم) (۷۸- ۱۰۸ یا ۱۱۰ م)

اردوان چهارم (۱۰۸- ۱۱۰ م)

خسرو (اشک بیست و چهارم) (ح۱۱۰- ۱۲۸ یا ۱۲۹ م)

بلاش دوم (اشک بیست و پنجم) (۱۲۸ یا ۱۲۹- ۱۴۷ م)

مهرداد چهارم (۱۲۸؟ یا ۱۲۹؟- ۱۴۷؟ م)

بلاش سوم (اشک بیست و ششم) (۱۴۷- ۱۹۱ م)

بلاش چهارم (اشک بیست و هفتم) (۱۹۱- ۲۰۸ م)

بلاش پنجم (اشک بیست و هشتم) (۲۰۸- ح۲۱۶ م)

اردوان پنجم (اشک بیست و نهم) (ح۲۱۶- ۲۲۶ م)

بلاش ششم ۲۲۴ تا ۲۲۶

 

اردوازد

نام چند تن از پادشاهان نواحی شمالی ایران، و به‌ویژه ارمنستان در دورۀ باستان. این نام که صورت ارمنی شدۀ اَرته وزده (ﻫ م) ایرانی باستان است، علاوه بر شماری از شاهان ارمنستان، برای چند شخصیت ایرانی‌تبار دیگر هم به همین شکل آمده است. منابع تاریخی از چند آرتاوازد یاد کرده‌اند که بر ارمنستان حکومت داشته‌اند.ادامه…

آرتاوازد (پسر اردوان پنجم)۹۵تا۱۲۲

آرتاوازد دوم

آرتاوازد سوم

تیگران چهارم

 

  • ساسانیان

  • این شاهنشاهی یکپارچه را اردشیر بابکان با شکست اردوان پنجم، آخرین شاهنشاه اشکانی بنا کرد و ایران را مجدداً پس از سقوط هخامنشیان برای نخستین بار یکپارچه ساخته و زیر فرمان تنها یک دولت شاهنشاهی درآورد. شاهنشاهان ساسانی که ریشه‌شان از استان پارس بود،بر پهنهٔ بزرگی از آسیای باختری چیرگی یافته و در کنار امپراتوری روم-بیزانس، در طی دوره‌ای بالغ بر ۴۰۰ سال، ابرقدرت دنیای باستان محسوب می‌شدند. پایتخت ایران در این دوره، شهر تیسپون در نزدیکی بغداد در عراق امروزی بود. بر طبق افسانه‌ای، پرچم ایران در این دوره، درفش کاویانی بود.ادامه مطلب…
  • پایتخت:اصطخر,تیسفون

اردشیر یکم (اردشیر بابکان) (پیرامون ۲۲۴-۲۴۳)

شاپور یکم (پیرامون ۳/۲۴۲-۲۷۲)

هرمز یکم (۲۷۲-۲۷۳)

بهرام یکم (۲۷۳-۲۷۶)

بهرام دوم (۲۷۶-۲۹۳)

بهرام سوم (۲۹۳)

نرسی (۲۹۳-۳۰۲)

هرمز دوم (۳۰۲-۳۱۰)

آذرنرسی (۳۱۰)

شاپور دوم (ذوالاکتاف) (۳۱۰-۳۷۹)

اردشیر دوم(۳۷۹-۳۸۳) 

شاپور سوم (۳۸۳-۳۸۸)

بهرام چهارم (۳۸۸-۳۹۹)

یزدگرد یکم (۳۹۹-۴۲۱)

بهرام پنجم (بهرام گور) (۴۲۱-۴۳۹)

یزدگرد دوم (۴۳۹-۴۵۷)

هرمز سوم (۴۵۹-۴۵۷)

پیروز یکم (۴۵۸-۴۸۴)

بلاش (۴۸۴-۴۸۸)

قباد یکم (۴۸۸-۴۹۷)

جاماسب (۴۹۷-۴۹۹)

قباد یکم (۴۹۹-۵۳۱) (پادشاهی دوباره)

خسرو یکم (خسرو انوشیروان) (۵۳۱-۵۷۹)

هرمز چهارم (ترک‌زاد) (۵۷۹-۵۹۰)

بهرام ششم (۵۹۰-۵۹۱)بهرام چوبین

خسرو دوم (خسرو پرویز) (۵۹۱-۶۲۸)

قباد دوم (شیرویه) (۶۲۸)

اردشیر سوم (۶۲۸-۶۳۰)

شهربراز (۶۳۰)

خسرو سوم (۶۳۰)

جوانشیر (۶۳۰)

پوراندخت (۶۳۰-۶۳۱)

پیروز دوم (۶۳۱)

آزرمی دخت (۶۳۱)

هرمز پنجم (۶۳۱)

خسرو چهارم (۶۳۱)

پیروز دوم (۶۳۱)

خسرو پنجم (۶۳۱)

یزدگرد سوم (۶۳۲-۶۵۱)

حمله اعراب مسلمان به ایران(۶۵۱)

حملهٔ اعراب به ایران یا فتح ایران به دست مسلمانان به مجموعه حملاتی به امپراتوری ساسانی در قرن هفتم میلادی اشاره دارد که از سال ۶۳۳ میلادی در زمان خلافت ابوبکر شروع شد، در زمان عمر به اوج خود رسید و در زمان عثمان منتهی به سقوط کامل دولت ساسانی در سال ۶۵۱ میلادی (مطابق با سال ۳۰ هجری قمری) و کشته شدن یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانیان، گردید. این حملات همچنین باعث افزودن ایران به قلمرو خلافت اسلامی شد. فتح ایران سرآغاز فرایند تدریجی گرویدن ایرانیان به اسلام بود که چندین قرن طول کشید. از میان حمله‌هایی که اقوام دور و نزدیک در طول تاریخ به خاک ایران کرده‌اند، حملهٔ اعراب بیشترین تأثیر را بر ایران گذاشت ادامه مطلب…

 

گیل گیلانشاه(۶۵۲ تا ۶۸۱ میلادی)

دابویه

فرخان بزرگ۷۱۱ میلادی

اسپهبد دازمهر۷۲۱تا ۷۲۴ میلادی

فرخان کوچک۷۲۴ تا ۷۳۲

خورشید

 

 

۱-شاخه کیوسیه

باو  ۶۰قمری-۶۸۰میلادی

باوْ (درگذشتهٔ ۶۰ ق / ۶۸۰ م) پسر شاپور و نواده کیوس، بنیانگذار دودمان باوندیان شاخهٔ کیوسیان است که در طبرستان فرمانروایی می‌کردند. نخستین بار، پدربزرگ باو یعنی کیوس از سوی قباد یکم به فرمانروایی طبرستان رسید ولی زمانیکه قباد یکم درگذشت و پسرش انوشیروان به تخت نشست، شاه جدید برادر خود کیوس را (که تاج‌وتخت را از آن خود می‌دانست) از میان برداشت و «قارن» را به فرمانروایی طبرستان گمارد.ادامه…

سهراب یکم

مهرمردان

سهراب دوم ۷۵۲ تا ۷۷۱ میلادی

شروین یکم۷۷۱ تا ۷۹۷ میلادی

شهریار یکم ۷۹۷ تا ۸۲۵ میلادی

شاپور

جعفر

کارن یکم

رستم یکم ۸۶۷ تا ۸۹۶ م

شروین دوم ۲۱۸ ق-۹۳۰ م

شهریار دوم۹۳۰ تا ۹۶۴ م-

دارا

شهریار سوم ۹۸۶تا ۱۰۰۰ م

 

 

۲– شاخه اسپهبدیه طبرستان

شهریار چهاروم

کارن دوم

رستم دوم

علی یکم

رستم سوم

حسن یکم

اردشیر یکم

رستم چهارم

 

۳- شاخه کینخواریه

اردشیر دوم

ممد

علی دوم

یزدگرد

شهریار پنجم

کیخسرو

شرف الملوک

حسن

 

 

  • طاهریان

  • برخی آنها را از تبار منوچهر پادشاه باستانی ایران و برخی نسب آنها را رستم پهلوان اساطیری ایران و گروهی دیگر آنها را از قبیله خزاعه عرب دانسته‌اند ولی بیشتر محققین آنها را از خاندان‌های کهن خراسان می‌دانند که بعد از سقوط ساسانیان نمایندهٔ گروه دهقانان خراسان بودند. حسین، جد مؤسس این سلسله، را جزء اولین دعوت کنندگان نهضت عباسی در خراسان می‌دانند. همچنین حسین بن مصعب پدر طاهر در زمان حکومت منصور عباسی موقعیت و اعتبار زیادی داشته است.ادامه مطلب…

طاهر بنحسین(طاهر ذوالیمینین)

طلحه بن طاهر

علی بن طاهر

عبدالله بن طاهر

طاهر بن عبدالله ۱۸۱ه ق

محمد بن طاهر بن عبدالله ۲۲۸ تا۲۵۹ ه ق

 

 

  • صفاریان

  • صفاریان نیز ابتدا گروهی عیار بودند ولی علیه طاهریان شورش کردند و بر سیستان چیره شدند. صفاریان ابتدا طاهریان را مغلوب کردند و بر فراه، هرات و پوشنگ دست یافتند سپس نیشابور را گرفته تا گرگان و طبرستان و ری تاختند. پس از آن بلخ، کابل، غزنه و بست را به قلمرو خود افزودند و به پایتخت خود در سیستان (زرنج) بازگشتند. آن ها سه بار به فارس حمله بردند و با عباسیان وارد جنگ شدند.
  • در زمان صفاریان زبان فارسی زبان رسمی شد و تا حدودی از مرگ تدریجی آن جلوگیری شد. یعقوب که احساسات وطن‌پرستی و استقلال طلبی بر او غلبه داشت، به مخالفت با فرهنگ و زبان عربی – که ثمره و نشان غلبه بیگانگان بر سرزمینش محسوب می‌شد- برخاست.ادامه…

یعقوب لیث۲۴۷ تا۲۶۵ ه ق

عمرو لیث ۲۶۵تا ۲۸۷ ه ق

طاهر بن محمد بن عمرولیث ۲۸۷تا ۲۹۶ ه ق

لیث بن علی بن لیث ۲۹۶تا ۲۹۸ ه ق

محمد بن علی بن لیث

احمد بن محمد بن خلف۳۱۱ تا۳۵۲ ه ق

خلف بن احمد۳۵۲ تا ۳۹۳ ه ق

 

 

حسن بن زید۲۵۰ تا ۲۷۰ ه ق

القائم

داعی الحق ۲۸۷ ه ق

حسن پسر مهدی

داعی صغیر۳۰۴ تا ۳۱۶ ه ق

 

 

اسماعیل بن احمد، نامدار به امیر ماضی (۲۹۵ – ۲۷۹ ه‍.ق.

احمد بن اسماعیل, نامی به امیر شهید (۳۰۱ – ۲۵۹ ه‍.ق.)

نصر بن احمد، نامی به امیر سعید (۳۳۱ – ۳۰۱ ه‍.ق.)

نوح بن نصر، نامی به امیر حمید (۳۴۳ – ۳۳۱ ه‍.ق.)

عبدالملک بن نوح، نامی به امیر رشید (۳۵۰ – ۳۴۳ ه‍.ق.)

منصوربن نوح، نامی به امیر سدید (۳۶۵ – ۳۵۰ ه‍.ق.)

نوح بن منصور، نامی به امیر رضی (۳۸۷ – ۳۶۵ ه‍.ق.)

منصور بن نوح (۳۸۹ – ۳۸۷ ه‍.ق.)

عبدالملک بن نوح (۳۸۹ – ۳۸۹ ه‍.ق.)

 

 

  • زیاریانآل زیار

  • زیاریان یا آل زیار خاندانی از منطقه گیلان بودند که توانستند به حکومت ایران برسند. در غرب و مرکز ایران دو سلسله از دیلمیانبه نام آل زیار (۳۱۶ ه. ق) و آل بویه که هر دو از مناطق شمال برخاسته بودند، نواحی مرکزی و غربی ایران و فارس را از تصرف خلفا خارج کردند. دیلمی نام قوم و گویشی در منطقه کوهستانی گیلان بود به نام دیلمستان. دیلمیان سخت نیرو گرفتند و مدت ۱۲۷ سال حکومت راندند و چون خلفا در برابر آن‌ها چاره‌ای جز تسلیم ندیدند، حکومت بغداد را به آن‌ها واگذاشتند و خود به عنوان خلیفگی و احترامات ظاهری قناعت کردند. در واقع، بعد از حکومت نیمه‌مستقل طاهریان و پس از صفاریان و در ایام امارت امرایسامانی در ماوراءالنهر، خانواده‌های دیلمی در وسعتی کمتر از طبرستان و سپس در وسعتی بیشتر از گیلان توانستند بر قسمت عمده ایران غربی، یعنی از خراسان تا بغداد تسلط یابند. حکومت این خانواده‌ها به نام دیلمیان شهرت یافته‌است.
  • پایتخت:اصفهان,شیراز ,گرگان,ری,رودسر,آمل

مرداویج زیاری۳۰۷ تا۳۱۳ه ش

وشمگیر۳۱۳تا۳۴۶ ه ش

بیستون پسر وشمگیر۳۵۶تا۳۶۶ ه ش

قابوس پسر وشمگیر۳۵۵ تا ۳۹۱ه ش

منوچهر پسر قابوس۳۹۱ تا۴۱۰ه ش

انوشیروان پسر منوچهر۴۱۰ تا ۴۲۲ ه ش

 

 

  • بوییان (آل بویه)

  • از دودمان‌های دیلمی ایرانی پس از اسلام است که در بخش مرکزی و غربی و جنوبی ایران و عراق فرمانروایی می‌کردند. آن‌ها پس از اینکه در جنگی طایفه‌ای که میان اقوام زنگان و گیلان صورت گرفت، پیروزی آن موجب شد تا قدرت خود را باور کنند و برای فتح دیگر نقاط روحیه بیشتری داشته باشند، سپس به فتح زمین‌های بیشتری پرداختند و آل بویه را تأسیس کردند، تا مدت‌ها ری پایتخت آنان بود اما سپس شیراز پایتخت آنان شدو قلمرو آنان تا عراق و شام و از جنوب تا خلیج فارس و از شرق تا کرمان کشیده شد. ،و از دیلم در لاهیجان شرق گیلان برخاسته بودند.ادامه مطلب…

علی بن بویه دیلمی ملقب به عمادالدوله۳۲۰ تا۳۳۸ ه ق

فنا خسرو بن حسن معروف به عضدالدوله۳۳۸ تا ۳۶۷ ه ق

 

  • بوری‌تگین۳۶۴تا۳۶۶ ه ق(پایتخت غزنین)

  • بوری‌تگین جزء غلامان ترک آلپ‌تگین بود و پس از مرگ بلگاتگین در ۳۶۴ قمری/۹۷۵ میلادی به حکومت غزنه رسید. بوری‌تگین مانند اسلافش خود را والی سامانیان می‌دانست. نحوهٔ حکومت او باعث شد مردم از لویک برای حکومت بر غزنه دعوت کنند. ولی سبکتگینوی را دفع کرد. در ۲۷ شعبان ۳۶۶ قمری/۹۷۷ میلادی سربازان ترک، بوری‌تگین را برکنار کردند و سبک‌تگین را به جای وی در مسند حکومت غزنه نشاندند

 

 

  • غزنویان ۳۴۴ تا ۵۸۳ ه ق (پایتخت غزنین- لاهور)

  • یک حکومت ترک تبارو مسلمان در بخشی از شرق خاورمیانه و جنوب آسیای میانه بود. اما به عنوان مروج و ناشر اسلام مورد توجه و تأیید خلافت عباسی بود. شهرت این حکومت در جهان، بیشتر به خاطر فتوحاتی است که در هندوستان انجام داده‌است.

ناصرالدین سبکتکین۳۶۶تا۳۸۷ ه ق

اسماعیل پسر سبکتکین۳۸۷تا۳۸۸ ه ق

سلطان محمود غزنوی (محمود بن سبکتکین)۳۶۱تا۴۲۱ه ق

محمد پسر محمود۴۲۱

سلطان مسعود غزنوی (مسعود بن محمود)۴۲۱ تا ۴۳۲ ه ق

مودود پسر مسعود۳۳۲ تا۳۴۰ه ق

مسعود دوم پسر مودود۳۴۰ ه ق

علی پسر مسعود۳۴۰تا ۳۴۱ ه ق

عبدالرشید پسر محمود۳۴۱تا ۳۴۳ ه ق

طغرل غاصب۳۴۳ ه ق

فرخزاد پسر مسعود۳۴۳ تا ۳۵۲ ه ق

ابراهیم پسر مسعود۱۰۵۹تا ۱۰۹۹ میلادی

مسعود سوم پسر ابراهیم۴۹۲تا ۵۰۸ ه ق

شیرزاد پسر مسعود

ارسلانشاه پسر مسعود۵۰۹تا ۵۱۱ ه ق

بهرامشاه پسر مسعود۵۱۲تا ۵۴۸ه ق

خسروشاه پسر بهرامشاه۵۴۸ تا ۵۵۵ ه ق

خسرو ملک پسر خسروشاه۵۵۵ تا ۵۸۲ ه ق

 

 

طغرل بیک۴۵۵ ه ق

ملکشاه

برکیارق۱۰۹۲تا ۱۱۰۵میلادی

محمد بن ملکشاه۱۱۰۵تا ۱۱۱۸ میلادی

احمد سنجر۱۰۹۸ تا ۱۱۱۸ میلادی

 

قراختاییان۱۱۲۱ تا ۱۲۱۸ میلادی

پادشاهی‌ای وابسته به قوم ختایی بود که میان سال‌های ۱۱۲۴ تا ۱۲۱۸ میلادی در آسیای میانه برپا بود.

پایتخت:بلاساغون

 

 

  • خوارزمشاهیان۴۹۱ تا ۶۱۶ ه ق

  • نام خاندان شاهنشاهی ایرانی و ترک تبار است. خوارزمشاهیان از ترکان قپچاق بودند که در اطراف دریاچه خوارزم (آرال)، سیردریا و آمودریا می‌زیستند که از سال ۴۹۱ تا سال ۶۱۶ ه. ق، برابر با ۱۰۹۸ تا ۱۲۱۹ میلادی بر ایران فرمانروایی کردند.ادامه مطلب…
  • پایتخت:سمرقند, غزنی, تبریزو کهنه ارکانج

قطب الدین محمد

علاء الدین اتسزمرگ ۵۵۱ه ق

جلال الدین سلطانشاه

علاء الدین تکش

علاءالدین محمد

جلال الدین منکبرنی

 

حمله مغول به ایران

حملهٔ مغول به ایران به سه لشکرکشی مغول به ایران در فاصله سال‌های ۱۲۱۹ تا ۱۲۵۸ میلادی (۶۱۶ تا ۶۵۶ ه. ق) اشاره دارد. این لشکرکشی‌ها به خاتمه حکومت خوارزمشاهیان، خلافت عباسیان، اسماعیلیه الموت و حکومت های محلی اتابکانسلجوقی و ایجاد حکومت ایلخانان مغول به جای آنها در ایران منجر شد.ادامه مطلب…

 

  • ایلخانان

  • ایلخانان یا ایلخانیان نام سلسله‌ای مغول است که از سال ۶۵۴ تا ۷۵۰ ه‍. ق. معادل ۱۲۵۶ تا ۱۳۳۵ میلادی در ایران حکومت می‌کردند و فرزندان چنگیزخان مغول بودند. لشکریان چنگیزخان نخستین بار در سال ۶۱۸ ه‍. ق. معادل ۱۲۲۱ میلادی به خراسان حمله نمودند. چنگیزخان در سال ۱۲۲۵ میلادی به مغولستان بازگشت و در آنجا درگذشت.ادامه مطلب…

هولاکو۶۵۱ تا ۶۶۳ ه ق

اباقاخان هولاکو۶۶۳تا ۶۸۰ ه ق

سلطان احمد تکودار بن هولاکو

ارغون‌خان بن اباقا۶۸۳ تا ۶۹۰ ه ق

گیخاتون بن اباقا ۶۹۰ تا ۶۹۴ ه ق

بایدوخان بن طرغان‌ ۱۲۹۵ میلادی

غازان بن ارغون۱۲۹۵تا ۱۳۰۵ میلادی

اولجایتو خدابنده بن ارغون۶۸۳ تا ۶۹۳ ه ق

ابوسعید بهادرخان بن اولجایتو۷۱۶ تا۷۳۶

ارپاگاون۱۳۳۵ تا ۱۳۳۶ میلادی

موسی خان۱۳۳۶ تا ۱۳۳۷ میلادی

محمد خان۱۳۳۶تا ۱۳۳۸ میلادی

ساتی بیک۱۳۳۸ تا ۱۳۳۹ میلادی

شاه جهان ایلخانی۱۳۳۹تا ۱۳۴۰ میلادی

سلیمان خان۱۳۳۹ تا۱۳۴۵ میلادی

طغا تیمورخان۱۳۳۵ ۱۳۵۳ میلادی

 

 

 

  • دودمان‌های محلی

 

 جلایریان

این سلسله با قدرتیابی شیخ حسن بزرگ در بغداد به سال ۷۴۰ق/۱۳۴۰م آغاز شد.دوره اوج حکمرانی آل جلایر مقارن است با دوران حکومت شیخ اویس و با مرگش دوره زوال این سلسله آغاز می‌شود که مقارن است با حملات تیمور به ایران.ادامه مطلب…

پایتخت:بغداد, تبریز ,بصره

شیخ حسن بزرگ (۷۳۶ق)

شیخ اویس بهادرخان (۷۵۷ق)

جلال‌الدین حسین‌خان (۷۷۶ق)

غیاث‌الدین سلطان احمد بهادر (۷۸۳ق)

شاه محمود (۸۱۴-۸۱۳ق)

 

 

 آل مظفر یا مظفریان

آل مظفر سلسله‌ای بود که در قرن هشتم هجری بیشتر بر جنوب ایران و گاه بر تمام ایران بزرگ بجز خراسان حکومت می‌کردند.ادامه مطلب…

پایتخت:کرمان, شیراز, یزد

مبارزالدین محمد (۵۹-۷۱۸ / ۵۸-۱۳۱۸)

شاه محمود (۷۶-۷۵۹ / ۷۴-۱۳۵۸)

عمادالدین احمد (۹۵-۷۸۶ / ۹۳-۱۳۸۴)

نصره الدین شاه یحیی (۹۵-۷۶۴ / ۹۳-۱۳۶۳)

شاه شجاع۷۵۹ تا ۷۸۶ ه ق

زین العابدین بن شاه شجاع(۸۹-۷۸۶ / ۸۷-۱۳۸۴)

شاه منصور (۹۵-۷۹۰ / ۹۳-۱۳۸۸)

 

 

آل اینجو ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۶ میلادی

آل اینجو خانواده‌ای سلطنتی در دوره مغول‌ها، به ویژه خاندانی که در سده ۸ق در فارس حکومت می‌کردند است. واژه اینجو درزبان مغولی به معنای املاک ویژه است.ادامه مطلب…

پایتخت:شیراز

 

 

 

  • کیاییان۷۶۹ تا ۱۰۰۰ ه ق

  • خانواده‌ای زیدی در بیه‌پیش -بخش شرقی گیلان-بودند. این سلسله در سال ۷۷۰ قمری/۱۳۷۰ میلادی، در زمانی که ستایش سیدها و امامزاده‌ها به طور فزاینده‌ای در حال محبوب شدن بود، به قدرت رسیدند و تا سال ۱۰۰۰ قمری/۱۵۹۲ میلادی که شاه عباس یکم این ایالت را ضمیمه کرد، بر شرق گیلان و دیلمستان سیطره داشتند.ادامه مطلب…
  • پایتخت : لاهیجان

سید امیر کیای مَلاطی ، بنیانگذار حکومت خاندان کیاییان در گیلان. حکومت از (۷۶۳ـ۷۷۶) ق.

سید رضی کیا حکومت از (۷۲۹ـ۷۹۹) ق.

کارکیا سید محمد اول حکومت از (۸۲۹ ـ۸۳۷) ق.

کارکیا ناصر کیا حکومت از (۸۳۷ ـ۸۵۱) ق.

کارکیا سلطان محمد دوم حکومت از (: ۸۵۱ـ۸۸۳) ق.

کارکیا میرزاعلی

 

 

  • تیموریان۷۷۱تا ۹۰۱ ه ق

  • دودمانی ایرانی و ترک تبار با فرهنگی ایرانی بودند.بنیان‌گذار این دودمان امیر تیمور بود که ادعا می‌کرد نسبش به چنگیزخان می‌رسد و در قبیله‌ی برلاس که کنفدراسیونی از مغولان کوچ رو بود به دنیا آمد. تیمور کشوری گسترده و دولتی سترگ ایجاد کرد و سرزمین (ماوراءالنهر) را به اهمیتی رساند که تا آن زمان هیچگاه بدان پایه نرسیده بود.ادامه مطلب…
  • پایتخت:سمرقند,هرات

تیمور لنگ۷۷۱ تا ۸۰۷ ه ق

شهرت تیمور از فتح خوارزم در سال ۷۸۱ ه‍. ق. (۷۵۸ ه‍. خ) آغاز شد. تیمور در سال ۷۸۱ ه‍. ق. خراسان را تسخیر کرد و در سال ۷۸۴ ه‍. ق. (۷۶۱ه‍. خ) گرگان، مازندران، سیستان و هرات را گشود و آل کرت را به تصرف درآورد.در سال ۸۰۰ تیمور سرزمین فارس، بخشی از عراق، لرستان و آذربایجان را گرفت و سلسلهٔ جلایریان را نیز منقرض کرد. در سال ۸۰۰ (۷۷۶ ه‍. خ) هند را فتح کرد و دهلی را به تصرف درآورد. با عثمانیان نیز جنگ‌ها کرد و در سال ۸۰۴ (۷۸۰ ه‍. خ) بایزید عثمانی را به اسارت بگرفت. تیمور در سال ۸۰۷ (۷۸۳ ه‍. خ) به سمرقند پایتخت خویش برگشت، عزم تسخیر چین را نمود ولی اجل مهلتش نداد.ادامه مطلب…

خلیل سلطان ۸۰۷تا ۸۱۲ه ق

شاهرخ۸۰۷تا ۸۵۷ ه ق

الغ بیگمرگ ۸۵۳ ه ق

عبدالله میرزا

بابر تیموری

ابو سعید

سلطان احمد

سلطان محمود

سلطان حسین بایقرا۸۷۳تا۸۷۵ ه ق

 

 

  • قراقویونلو

  • ترکمانان قراقویونلو (۷۸۰ – ۸۷۴ ق /۱۳۷۸ – ۱۴۶۹م) سلسله‌ای از حکمرانان ترکمن بودند که برای مدت نزدیک به یک سده بر مناطقی از غرب و شمال غربی ایران فرمانروایی کردند.ادامه مطلب…
  • پایتخت:تبریز

قرامحمد۷۸۰ تا ۷۹۰ ه ق

قرایوسف۷۹۰ تا ۸۲۳ ه ق

قرااسکندر۸۲۳ تا ۸۴۱ ه ق

جهانشاه۸۴۱تا ۸۷۲ ه ق

حسن علی فرزند جهانشاه۸۷۲ تا ۸۷۴ ه ق

 

 

  • آق قویونلو

  • آق‌قویونلو سلسله‌ای از ترکمنهای سنی بود که بر قسمت‌هایی از قفقاز، شرق ترکیه و شمال ایران از ۱۳۷۸ تا ۱۵۰۸ میلادی فرمان می‌راند. معنی لغوی آق قویونلو صاحبان گوسفندان سفید می‌باشد.ادامه مطلب…
  • پایتخت:دیاربک, تبریز

قره عثمان۱۴۳۵ ه ق

حمزه

نورالدین علی

اوزون حسن

سلطان خلیل۸۸۳ ه ق

یعقوب۱۴۷۸ تا ۱۴۸۰ میلادی

 

 

  • صفویان۸۸۰تا ۱۱۰۱ ه ش

  • دوره صفویه از مهم‌ترین دوران تاریخی ایران به شمار می‌آید، چرا که با گذشت نهصد سال پس از نابودی شاهنشاهی ساسانیان؛ یک فرمانروایی پادشاهی متمرکز ایرانی توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی نماید. بعد از اسلام، چندین پادشاهی ایرانی مانند صفاریان، سامانیان، طاهریان، زیاریان، آل بویه و سربداران روی کار آمدند، لیکن هیچ‌کدام نتوانستند تمام ایران را زیر پوشش خود قرار دهند و میان مردم ایران یکپارچگی پدیدآورند.این دوره یکی از سه مرحله دوران طلایی اسلام و دوره اوج تمدن اسلامی است.ادامه..
  • پایتخت:تبریز,قزوین,اصفهان

شاه اسماعیل یکم۸۸۱ تا ۹۰۳ ه ش

شاه طهماسب یکم۹۳۰تا۹۸۴ ه ق

شاه اسماعیل دوم۱۵۷۶ تا ۱۵۷۷ میلادی

شاه محمد خدابنده۹۷۵تا۹۹۶ ه ق 

شاه عباس یکم۹۹۶ تا ۱۰۳۷ ه ق

شاه صفی۱۰۳۸ تا ۱۰۵۲ ه ق

شاه عباس دوم۱۰۵۲ تا ؟

شاه سلیمان۱۶۶۶ تا ۱۶۶۴ میلادی

شاه سلطان حسین۱۶۹۴ تا ۱۷۲۲ میلادی

شاه طهماسب دوم۱۷۲۲ تا ۱۷۳۲میلادی

شاه عباس سوم۱۷۳۲ تا ۱۷۳۶ میلادی

 

 

  • افشاریان۱۱۴۸ تا ۱۱۶۳

  • نادرشاه که مؤسس سلسله افشاریه است در روز ۱۶ مرداد ۱۰۶۷ خورشیدی (برابر با ۲۸ محرم سال (۱۱۰۰ ه. ق)) در دستگرد درگز به دنیا آمد. او در ده سالگی سوارکاری توانا بود و می‌توانست به تیراندازی، زوبین‌افکنی و شکار بپردازد. هنوز به ۱۸ سالگی نرسیده بود که همراه با مادرش در یکی از یورش‌های ازبکهای خوارزم به اسارت آن‌ها در آمد. او بنیانگذار دودمان افشاریه بود. او از مشهورترین پادشاهان ایران، پس از اسلام است. سرکوب افغان‌ها و بیرون راندن عثمانی و روسیه از کشور و تجدید استقلال ایران و نیز فتح هندوستان و ترکستان و جنگهای پیروزمندانه او سبب شهرت بسیارش گشت.ادامه مطلب…
  • پایتخت : مشهد

نادرشاه افشار۱۱۱۵ تا ۱۱۲۶ ه ش

عادلشاه افشار۱۱۲۶ تا ۱۱۲۷ه ش

ابراهیم‌شاه۱۱۲۷ه ش

شاهرخ‌میرزا۱۱۲۷ تا ۱۱۴۷ ه ش

 

 

  • زندیان۱۱۲۹ تا ۱۲۰۹ ه ق

  • سلسله زندیه بدست کریم‌خان زند، سردسته طایفه زند بنیان نهاده شد. طایفه زند، طایفه‌ای از لک‌هابوده، که شاخه‌ای از لرهامحسوب می‌شوند. به نظر می‌رسد اصالتا و ریشه‌ای آنها کرد باشند.ادامه مطلب…
  • پایتخت:شیراز ,اصفهان,کرمان,

کریم‌خان زند ۱۱۶۳ تا ۱۱۹۳ ه ق

زکی‌خان زند۱۱۹۳ ه ق

ابوالفتح‌خان زند۱۱۹۳ تا ۱۱۹۶ ه ق

صادق‌خان زند۱۱۹۶ تا ۱۱۹۵ ه ق

علی‌مرادخان زند۱۱۹۵ تا ۱۱۹۹ ه ق

جعفرخان زند۱۱۹۹ تا ۱۲۰۳ ه ق

صیدمرادخان زند۱۲۰۳ ه ق

لطفعلی‌خان زند۱۲۰۳ تا ۱۲۰۹ ه ق

 

 

آقا محمدخان قاجار۱۱۶۱ تا ۱۱۷۷ ه ش

فتحعلی شاه۱۱۷۶ تا ۱۲۱۳ ه ش

محمد شاه ۱۲۱۳ تا ۱۲۲۷ ه ش

ناصرالدین شاه۱۲۲۷ تا ۱۲۷۵ ه  ش

مظفرالدین شاه۱۲۷۵ تا ۱۲۸۵ ه ش

محمدعلی شاه۱۲۸۵ تا ۱۳۰۴ ه ش

احمد شاه۱۳۰۴ تا ۱۳۰۸ ه ش

 

 

رضاشاه پهلوی۱۳۰۵ تا ۱۳۲۰ ه ش

محمدرضاشاه پهلوی۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ ه ش

 

جمهوری اسلامی ایران ۱۹۷۹ تا ؟ میلادی   ۱۳۵۷ تا ؟ ه ش

انقلاب ۱۳۵۷ ایران یا انقلاب بهمن ۵۷ در ۲۲ بهمن سال ۱۳۵۷ هجری خورشیدی (۱۱ فوریه ۱۹۷۹) با مشارکت طبقات مختلف مردم انجام پذیرفت و نظام پادشاهی پهلوی را سرنگون و زمینهٔ روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی به رهبری مرجع تقلید شیعه، روح‌الله خمینی را فراهم کرد. تفکرات و شخصیت‌های اسلامی در این انقلاب ضدسلطنتی حضور برجسته‌ای داشتند و خمینی آن را انقلاب اسلامی خواند.ادامه…

پایتخت :تهران

سید روح‌الله خمینی

مهندس بازرگان۱۳۵۷ تا ۱۳۵۸

ابوالحسن بنی صدر۱۳۵۸تا ۱۳۶۰

محمد علی رجایی۱۳۶۰

سید علی خامنه ای

هاشمی رفسنجانی

محمد خاتمی

محمود احمدی نژاد

حسن روحانی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *